Deze maand genieten we van de Spaanse winterzon. Andalusië in Zuid-Spanje heeft prachtige Moorse badhuizen en de kuur-traditie stamt uit de Romeinse tijd. Met de auto bezoeken we in 5 dagen 6 van deze unieke balneario’s in een rondje om de Sierra Nevada met zijn eeuwige sneeuw. We genieten van een heerlijk klimaat en een overweldigend landschap. Wellness winterzon in Spanje: kuren in unieke badhuizen in de Sierra Nevada!
Traditioneel en authentiek
Aan de Spaanse zuidkust (de Costa del Sol) is het niet moeilijk een hip wellness resort te vinden. Dure hotels genoeg. Maar de echte historie is anders. Het heerlijke klimaat met jaarlijks meer dan 320 dagen zon was al in trek bij de Romeinen en de Feniciërs. Zij kenden de mooiste bronnen, het geneeskrachtigste water en de beste behandelingen. Tijdens de Arabische overheersing in de 600 jaar daarna ontstond een echte badcultus. Arabieren zijn badkunstenaars. Zij maakten van Andalusië een waar kuuroord. Maar behalve kuren werd er ook gewoon genoten in deze prachtig blauw betegelde hammams. Veel van de badhuizen bestaan nog steeds!
Het is soms zoeken in het woeste Andalusische landschap, maar mijn Garmin wijst me zoals altijd trouw de weg: van oude Romeinse badhuizen tot mooie moorse hammams; afwisselend en zeer de moeite van het bezoeken waard. En natuurlijk genoten we op onze tocht ook nog even van de beroemde Arabische burcht in Grenada (het Alhambra) en van de vele tappas-bars in de historische binnenstad van Malaga. Leer wel eerst een paar woorden Spaans, want met Engels kom je buiten de grote stad niet zo ver…
Onwaarschijnlijk mooi landschap
Een rondje per auto om de Sierra Nevada is een indrukwekkende ervaring. Het landschap is zeldzaam afwisselend. De hoogste berg van europa (op de Alpen na) is overal zichtbaar. Hoog in de Sierra Nevada bevindt zich zelfs een boeddhistische gemeenschap! Maar dat is niet alles… Elk uur rijden zijn we in een totaal andere omgeving. De rondtocht van 650 km voert door de enige woestijn van Europa met echte western dorpjes en een oase, door kale vlaktes met slechts wat vee, dan weer langs ontelbare nog altijd bewoonde grotwoningen, door de stad Grenada met zijn moorse vesting, over bergpassen en langs sinaasappelvelden. De tocht begint in Malaga, dat we dagelijks met Transavia vanuit Amsterdam kunnen bereiken. Via perfecte autowegen gaan we daarna oostwaarts naar Almeria, dan noordwaarts naar Guadix (grotwoningen) en Granada, en westwaarts via Lanjaron en Alhama de Grenada (tot 1600 een Arabische stad) weer terug naar Malaga. Zelfs zonder moorse badhuizen is dit een fascinerende tocht.
Eeuwige water van de Sierra Nevada
Waar komt al dat bronwater vandaan? In Andalusië is het in de zomer makkelijk 40 graden. En in de winter 15 tot 20. Toch ligt er het hele jaar door sneeuw op de Sierra Nevada. En om die sneeuw draait hier alles! Het smeltwater maakt niet alleen het landschap groen, maar via ondergrondse gangen voedt het de talloze bronnen. Soms is het bronwater thermaal (40 tot 45 graden), soms bevat het allerlei geneeskrachtige mineralen. En ook het land wordt ermee bevloeid via 1000 km aan kanaaltjes die de arabieren hier al aangelegd hebben.
Maar wij komen natuurlijk voor de badhuizen, ofwel de baños ! Het bronwater van de Sierra Nevada komt over een enorm gebied omhoog. De baños bevinden zich dan ook aan alle kanten van de Sierra Nevada. De meest bijzondere plek was misschien wel Baños de Sierra de Almahilla, een oase hoog in een gortdroge steen-woestijn. Een eiland van groene palmen en 20 huizen met rijke tuinen omringen het oude Romeins-moorse bad. Maar ook bijzonder was de veelheid aan bronnen in Lanjaron, waar een echte drink-cultuur is ontstaan en waar tot de jaren 50 bezoekers tot uit Noord-Afrika op af kwamen. Het mooiste historische badhuis was wellicht Baños Árabes de Graena; het was in elk geval het meest moorse, met koepels en al.
Thermalisme
Het thermalisme is in Andalusië wijd verbreid. En sinds 2008 is de Asociación Termalimo de Andalucía vanuit Alhama de Grenada bezig de exploitatie en renovatie te coördineren en te stimuleren. Met een geweldig resultaat, terwijl de caldas en baños toch heel low profile en gewoontjes blijven. En de mensen ook. Wat een rust en wat een serene omgeving! Trouwens: Alhama komt van het Arabische Al-Hamma = bron van warm water. Geen wonder dat de Asociación hier is gehuisvest: er bevindt zich een uitzonderlijk mooi bewaard gebleven Romeins bad, letterlijk uit het jaar nul.
De eigenschappen van het water zijn per bron heel verschillend en dus ook het medische gebruik ervan. Zo zijn er drie hyperthermale badhuizen (Balneario de Sierra Alhamila, Baños árabes de Graena, en Balneario de Alhama de Granada) met water van 44-48 °C dat vooral zwavel, ijzer, bicarbonaat, chloride, calcium en magnesium bevat. Hier wordt gewerkt aan het bewegingsapparaat (reuma, artrose, artritis, neuralgie, fibromialgie) ademhalings-problemen (chronische bronchitis, astma, sinusitis) en huid-problemen (psoriasis, eczeem). Niet elk balneario biedt voor alles wat hierboven genoemd is een behandeling, dus kijk het even goed na.
Balneario San Nicolas in Alhama Almeria heeft een bron van 47 °C met radioactief water dat tevens zwavel, bicarbonaat, ijzer, calcium, magnesium bevat voor de behandeling van het bewegingsapparaat, ademhalingsproblemen en (via drinkkuren) ook van nieren en darmen. We zien hier een wat ouder publiek. Tenslotte Balneario de Lanjaron. Hier zien we een hele kuur-industrie door zes verschillende bronnen met water van 16-27 °C. Het water wordt vooral gebruikt voor diverse drinkkuren (zoals in Carlsbad in Tsjechië) en voor anti-stress balneo-therapieën. Er zijn vele hotels (soms iets gedateerd) maar het balneario opent in februari een prachtig 4 sterren hotel voor de veeleisende gast.
Kuren met een gouden randje
Eigenlijk waren alle zes bezochte badhuizen heel bijzonder. Niet alleen om te kuren, maar zeker ook door de fraaie architectuur en de bijzonder mooie omgeving. Een ontspanningsweek met een tweedaags bezoek aan elk van de balneario’s is perfect.
Als speciale bijzonderheid noemen we tot slot nog de baños árabes van Cuevas Abuelo José bij Guadix. Een fraai (nieuw) Arabisch bad dat onderdeel is van een kleine rural B&B, en deel uitmaakt van een historisch, maar gemoderniseerd grotwoningen complex. Een B&B in een grotwoning is niet alleen zeer bijzonder, het vormt tevens in het hete Spanje een heel aangenaam verblijf. Zomer en winter heerst binnen een constante en natuurlijke temperatuur van 19 graden! De baños árabes bevindt zich in één van de grotten van het complex. Een echte aanrader!
Samengevat: in de badhuizen van Andalusië werk je ontspannen aan je gezondheid, in een bijzonder indrukwekkende omgeving !!
Tekst: Arjan Mulder
- Voor meer info: Tourismo Andalucia, Spaans Verkeersbureau
- Transavia vliegt elke dag van Amsterdam naar Malaga.
- Info en foto’s van de badhuizen: Balneario Sierra Alhamilla, Balneario San Nicolas, Balneario de Graena, Balneario de Lanjaron, Balneario de Alhama de Granada
- De baños árabes in de grotwoning: Cuevas Abuelo Jose
- Bekijk alle locaties op de kaart
