In Nieuw-Zeeland heeft de oorspronkelijke Maori-bevolking de oeroude ‘kennis der natuur’ vertaald in een modern georganiseerde, maar traditionele wellness-setting. In de weldadige oernatuur die nog steeds rond het vulkanische Rotorua op het Noordereiland is te vinden, worden de natuurkrachten bedwongen. Ik spreek er met Bryan Hughes, ‘volbloed’ Maori en directeur van het gelijknamige 100% Maori-owned wellness-oord. We hebben het over oude gebruiken, kokende modder en de kracht van de natuur. Maar ik probeer natuurlijk ook zelf een vulkanisch modderbad: welkom in Hells Gate…
Respect
De inheemse bevolking van Nieuw-Zeeland, de Maori’s, komen eigenlijk uit Hawaï . Een reis van 4000 km die rond onze middeleeuwen werd afgelegd in houten kano’s (de waka). Daarvoor had nooit iemand Nieuw-Zeeland bezocht. De Maori’s kwamen dus eigenlijk niet eens zoveel eerder dan de Europese ontdekkingsreizigers, die rond 1700 arriveerden. Dat verklaart misschien de nog steeds ongerepte natuur. Anders dan veel inheemse volkeren elders in de wereld, werden de Maori’s door de blanke settlers vanaf het begin gerespecteerd. En andersom. Zo raakten twee culturen verweven. Er zijn zelfs verrassend weinig engelse plaatsnamen op het Noordereiland; de meeste zijn Maori. In Hells Gate, nabij het vulkanische Rotorua, wordt de mix van culturen heel duidelijk als ik spreek met Bryan Hughes, ‘volbloed’ Maori en directeur van het gelijknamige 100% Maori-owned wellness-oord.
Tradities
“Maori’s kennen geen privé bezit; alles is van de groep, het dorp, de stam”, geeft Bryan Hughes aan in Hells Gate Wai Ora Spa Resort. Bryan oogt enigszins westers, “…maar ik ben Maori van top tot teen. Onze groep woont hier in de heuvels rond het geothermische Rotorua”, vertelt hij enthousiast. Hij was onze afspraak vergeten, maar maakt dat met al zijn enthousiasme ruimschoots goed. “Eén van onze tradities is om echt tijd voor mensen te hebben. Iemand moet zich echt welkom voelen. Kia ora - alles in mij groet jou. Dat voeren we door in onze hele bedrijfsvoering”. Ik zie het inderdaad om me heen: aandacht en echte betrokkenheid (manakitanga). Bryan: “Ik heb veel contact met mijn familie, want ik wil de tradities in stand houden. Dus zij kijken mee met alles wat ik doe. Maar ik heb ook twee neven die een westerse medische achtergrond hebben; en die consulteer ik ook in alles wat ik doe”.
Holistisch
Bryan geeft aan dat de traditionele medische benadering van de Maori’s holistisch is. “Wetenschap en geloof, lichaam en geest: mijn voorouders hadden een totale benadering. De traditionele Maori-geneesheer, de tohunga, had al voor de komst van de blanken een goed inzicht in anatomie, fysiologie en het gebruik van planten. Alleen de slimste Maori’s werden in de whare wananga (kennishuis) tot tohunga opgeleid. En ziekte heeft altijd te maken met het verstoren van de tapu, het geestelijke evenwicht, of er is een fysische oorzaak”. Voor het laatste past de tohunga al eeuwen plantaardige medicijnen (rongoa), kleine chirurgische ingrepen of mirimiri massage toe.
Geneeskrachtig oerbos
Voor Maori’s was en is het overal aanwezige oerbos één grote bron van geneeskrachtige mogelijkheden. De kennis van de medicinale werking van de vele planten is nog ruim aanwezig. Een bijzondere rol spelen de vele soorten reusachtige varens (mamaku) tot wel 15 meter hoog. De harakeke (soort yucca), manuka (theeboom) en kawakawa (peperboom) worden ook veel gebruikt: gekookt of er op kauwend, de honing of de zaden. “Plantenextracten speelden natuurlijk ook een rol bij onze geestelijke rituelen, de karakia, maar dat is meer iets van vroeger”, verteld Bryan verder. “De toppen van de varenbladeren zijn heel krachtig bij oogproblemen, brandwonden, koorts, reuma en zwellingen. Gum van de varens helpt tegen diarree, pijn en wormen. Maar: don’t try this at home, je moet wel weten wat je doet”.
Zelfs geslachtsziekten (cadeautje van de over de wereld reizende blanken) werden er succesvol mee behandeld. Varens zijn inderdaad belangrijk; ik zie de gekrulde toppen van de bladeren (de spiraalvorm, de koru) terug in veel symbolen en sieraden. Hét teken van leven, groei, kracht en vrede.
Vulkanisme
Rond Rotorua stoomt het overal. Over een groot oppervlak stijgen stinkende warme dampen op, sta je soms ineens bij een poel gevaarlijk kokende modder, en borrelen meertjes, rioolputjes of tuinvijvers. En dat is de andere bron van schoonheid en gezondheid. De Maori’s gebruiken de warmte, mineralen, zwavelbaden en geothermische vulkanische modder al sinds mensenheugenis. Bryan: “Op ons terrein is een waterval van 40 graden Celsius. Vroeger gingen onze krijgers daar baden na de strijd om zich ritueel te reinigen maar ook omdat het zwavelwater de snelle genezing van wonden bevordert”. Als ik rondloop zie ik behalve stinkende vieze modder op andere plekken ook een witte, zuivere substantie opborrelen. De witte modder van Hells Gate is van een bijzondere samenstelling. Ze bestaat uit lagen zeer fijn vulkanisch stof gescheiden door lagen water. Het stof is zo fijn dat het zeer effectief vetten en andere onzuiverheden van de huid opneemt. Maar ook parfums en aroma’s. De witte substantie die in Hells Gate omhoog borrelt is daarmee een zeer krachtig cosmeticaproduct.
Modern bedrijf
En dat realiseert Bryan Hughes zich als directeur maar al te goed. Hells Gate is een ‘merk’ geworden, waarop veel mensen, met name ook uit Azië afkomen. En inmiddels (alle verhalen over traditie en familie ten spijt) is de geothermische modder commercieel verkrijgbaar. Net daarvoor heb ik gehoord hoe heilig de (geboorte)grond is voor de Maori’s: belangrijker dan familiebanden. De 24 spa-medewerkers (op 4 na allemaal Maori) vertellen me later dat de verkoop van ‘hun’ modder ze erg aan het hart gaat. Dat hoort niet.
Bryan heeft in zijn bedrijf alleen Maori’s in dienst. Bryan geeft zelf alle trainingen en opleidingen; van spa-medewerker tot tuinman: hij heeft ze allemaal opgeleid. En zelf voert hij regelmatig ook al die functies uit!
Maar nu is hij directeur. “We doen alles zelf. Zelfs de mensen op de foto’s in de brochure zijn mijn eigen mensen”, geeft hij aan. En dat legt hem geen windeieren. Als ik later voor het stoplicht sta, stop er een luxe two-seat Mercedes naast me: Bryan Hughes op weg naar het hoofdkantoor…
Hells Gate: de poorten van de hel
Maar ik sla links af en reis blijmoedig richting de poorten van de hel. Hells Gate, Rotorua’s most active thermal reserve – lees ik bij aankomst. En dat zou goed kunnen gezien alle stoom en kokende poelen. Tikitere, zeggen de Maori’s zelf, maar de blanken zagen er het vagevuur in. Hoe dan ook, het is een indrukwekkend gezicht.
“Ik werk hier al 13 jaar”, vertelt Rupine Tahuriorangi, voordat ze me naar haar man brengt, die me bij de modderbaden zal begeleiden. Gevraagd naar de medische kant van de behandelingen: “We krijgen veel mensen met huidproblemen, ze reizen zelfs vanuit Duitsland, Oostenrijk en Nederland naar ons toe. Ook veel baby’s met bijvoorbeeld eczeem. De combinatie van de zuiverende modder en de zwavel werkt daarbij heel goed”.
Een verblijf in Hells Gate moet eigenlijk 3 ½ uur duren: ontspannende wandeling door het geothermische park, modderbad, zwavelbad, 1 uur body-massage, en verkwikkende Manuka thee. Dat kost dan omgerekend ruim €100. Zonder de massage is het de helft. Maar dat is natuurlijk zonde…
Mirimiri Massage
De echte Maori mirimiri massage is een goede mogelijkheid om de holistische benadering te ervaren. De massage bevat namelijk elementen van spiritualiteit, energie balans, therapeutische massage, deep tissue massage (diepe bindweefsel massage) en ontspanningsmassage. Elke massage begint en eindigt met een handoplegging karakia (soort gebed, een rituele reiniging, maar ook een formeel welkom bij het begin van een ceremonie) waarbij voorhoofd en rug heel belangrijk zijn.
Om erover mee te kunnen praten laat ik me om te beginnen gewillig naar een modderbad van 40 °C leiden. Privé en tussen rietmatten scrub ik en poedel ik tot ik me uiteindelijk rossig van de warmte onder de koude douche mag schoonspoelen. Het geel-blauwe zwavelbad wacht inmiddels. Na dat bad (waarin ik net zo lang kan blijven als ik wil) is de mirimiri massage voldoende om me weg te laten zweven en om me werkelijk een ander mens te laten zijn dan die een paar uur geleden binnenkwam.
Diploma’s
“Diploma’s van reguliere opleidingen in de schoonheids- en wellnessbranche hebben we niet”, geeft Rupine Tahuriorangi aan. “We zijn allemaal getraind door Bryan. En we brengen natuurlijk allemaal veel kennis en ervaring mee van onze ouders en voorouders”. Voor de klanten van Hells Gate maakt het geen verschil. Ik heb de indruk dat de roep om diploma’s wel heel erg westers is. Om je heen kijken en je gezonde verstand gebruiken bestaat ook nog. En natuurlijk worden in Hells Gate geen medische handelingen verricht.
En de koru? Dat symbool van leven en kracht hangt inmiddels om mijn nek. Je weet maar nooit…
Tekst: Arjan Mulder
Dit artikel is in aangepaste vorm verschenen in het vakblad De Schoonheidsspecialist
- Meer info en foto’s: Hells Gate
- Bekijk de locatie op de kaart
