Hoe herken je als consument kwaliteit? Lang werd ‘kuren en wellness’ gezien als hype. Het zou wel over gaan. Maar wellness en kuurreizen zijn inmiddels niet meer weg te denken uit het vakantie aanbod. Zelfs bij reizen die zich niet speciaal op dit thema richten, worden de wellness faciliteiten van het hotel of resort gepromoot en zitten er relax-dagen in het programma. Vind dan als echte spa- en wellness liefhebber maar eens de werkelijke pareltjes in het steeds grotere aanbod. Sommige resorts lijken in de folder echte droomplekken! Maar een onafhankelijk en internationaal erkend keurmerk is er niet. Wie zorgeloos wil genieten moet dus zelf opletten: vanwege de verschillen tussen kuurvakanties en wellnessreizen, maar ook vanwege het vaak (te) mooie beeld dat brochures geven van het niveau van de behandelingen en van de spa faciliteiten.
Kuren en wellness: verschillende insteek
Het aanbod kuur- en wellness-reizen is groot: een kuurreis naar de Dode Zee, een wellness mini-cruise naar Noorwegen, radioactief kuren in Oostenrijk (Gastein), woestijnzand behandelingen in Marokko, strandmassages op Curaçao, baden in Boedapest of thalasso in Frankrijk, een design spa aan de Turkse Rivièra, sapvasten in de Algarve. Het is allemaal niet goedkoop, en we zijn snel het overzicht kwijt. En een eenduidig en onafhankelijk keurmerk is er niet.
Het belangrijkste onderscheid is dat tussen kuurreizen aan de ene kant en wellnessreizen aan de andere kant. Bij kuurreizen gaat het primair om de medische insteek. Kuren doen we om in medische zin te werken aan onze gezondheid. En dat kost soms inspanning. Bij wellnessreizen gaat het erom vertroeteld en gepamperd te worden: pure ontspanning dus. Dit betekent ook dat we bij kuren en wellness op heel verschillende zaken moeten letten om ‘de kwaliteit’ te kunnen beoordelen.
Kuurreizen: luxe of noodzaak
Bij kuurreizen werken we met een medische insteek aan onze gezondheid. Met name in Midden- en Oost-Europa heeft het kuren een lange geschiedenis. Nederland heeft geen echte kuurtraditie. Toch investeren ook wij steeds meer in onze gezondheid. Steeds meer verzekeraars zijn (in het geval van medische noodzaak) bereid (een deel van) de kosten van een buitenlandse behandeling te vergoeden. Zeker als er geen echte alternatieven bestaan in Nederland. Belangrijk is daarbij dat het om een gevestigd kuuroord gaat met een goede reputatie. De aanwezigheid van een medische staf is vanzelfsprekend. Veel verzekeraars hebben inmiddels deze buitenlandse contacten goed in het oog. Al was het om de veel lagere prijsstelling in het buitenland. De buitenlandse kuurtraditie zorgt ervoor dat de kwaliteit van de behandelingen en van de medische staf over het algemeen goed wordt bewaakt. Tot een jaar of vier geleden had bijvoorbeeld elke inwoner in Duitsland recht op een kuur van 3 weken per jaar, die volledig werd vergoed vanuit de Krankenkasse. Nu is die vergoeding terug gebracht tot eenmaal per drie jaar. Maar het geeft wel aan hoe normaal deze vorm van ‘gezondheidstherapie’ in veel landen is. Vaak wordt het ook gezien als een preventieve investering in de gezondheid.
Kuren: kwaliteit en mogelijkheden buitenland
Veel kuuroorden bieden bijzondere en soms ook unieke behandelingen. De meeste maken daarbij gebruik van lokale geologische kwaliteiten, die vaak al door de Romeinen werden herkend. Zo vinden we in Tsjechië bronnen met heilzaam water dat vooral wordt gedronken voor stoornissen aan gal, darmen, blaas en gewrichten. In het noorden van Kroatië (Varazdinske Toplice) wordt de kracht van het zeer zwavelrijke thermaalwater geroemd en op grote schaal gebruikt voor de behandeling van zenuw- en spieraandoeningen. In Oostenrijk zijn de Gasteiner Heilstollen bekend om de natuurlijke radioactieve mogelijkheden voor de behandeling van bv. patiënten met Bechterev. In Frankrijk, Noord-Duitsland en Tunesië wordt in de thalasso therapie de kracht van zeewater uitgebreid toegepast bij o.a. problemen van de huid. En zoals gezegd: de buitenlandse kuurtraditie zorgt ervoor dat de kwaliteit van de behandelingen en van de medische staf over het algemeen zeer goed is, en goed wordt bewaakt. Informeer bij uw eigen verzekeraar wat de mogelijkheden zijn voor behandeling en vergoeding in het buitenland. Maar oriënteer u ook zelf via onafhankelijke sites: niet alle mogelijkheden zijn bij alle verzekeraars bekend.
Wellness: zorgeloos genieten?
Bij wellnessreizen gaat het (in tegenstelling tot het voorgaande) om vertroetelen, pamperen en relaxen. Ieder vier of vijfsterrenhotel biedt inmiddels wellness aan. Zelfs de traditionele kuuroorden voegen relaxen toe aan hun bestaande aanbod. Veel mensen zien wellness dan ook als een goede (preventieve) investering in de gezondheid. De bekende ‘gezonde geest’ in het ‘gezonde lichaam’. Jammer is alleen dat wellness resorts zo makkelijk elkaars aanbod kopiëren. Zo is het heel trandy om iets met Ayurveda te doen, of met hot-stones of om holistisch bezig te zijn. Maar erg authentiek is het in de meeste gevallen niet. En dat maakt het lastig om bijzondere of unieke reis-mogelijkheden te vinden. Bovendien: we laten ons via de hotel brochures makkelijk in slaap sussen. De faciliteiten ogen eigenlijk altijd goed, de prijzen zijn hoog genoeg om ‘kwaliteit’ te suggereren en de uitstraling is bovengemiddeld luxe. De erosie van het begrip wellness is begonnen!
Wellness: kwaliteitscriteria
Wellness is ontspanning. Echte ontspanning. Maar er is geen onafhankelijk, internationaal erkend keurmerk voor de kwaliteit van ‘wellness’. De zoektocht naar bijzondere wellness locaties en behandelingen heeft ons inmiddels geleerd dat de kwaliteit van een wellness behandeling en van de faciliteiten sterk afhankelijk is van drie dingen:
- een uniek en authentiek concept
- de details waarmee dat is uitgewerkt
- de kennis en kunde van het personeel
Om met dit laatste te beginnen: is er oprechte belangstelling voor de cliënt? Voelt de therapeute aan waaraan ik op dat moment behoefte heb? Is er een hoog niveau van vakkennis m.b.t. de behandelingen? Wordt de sfeer tijdens de behandeling op mijn behoefte afgestemd? Is er voldoende ‘nazorg’ of is de tijd ineens om? Kortom: tijdens een wellness behandeling wil je geen ‘nummer’ zijn. Dan over het concept. Elk kwalitatief goed resort heeft een uniek concept. Dat kan bijvoorbeeld zijn het gebruik van locale producten en tradities. Zo wordt een boerderij-spa in Nutter echt uniek, maar een woestijnzand behandeling in Marokko ook! En een Romeins badhuis nabouwen: dat is inmiddels echt te simpel. Een uniek concept kan ook bestaan uit echte authentieke behandelingen. Zo bleek een Ayurvedische setting op Malta tot in de details te kloppen: de oliën, de kruiden, ja zelfs de medewerkers waren ‘geïmporteerd’ uit Shri-Lanka. Of het privacy concept van het beroemde Adlon hotel in Berlijn: niet de gast wisselt maar de therapeut en de ‘ruimte’.
Zoek onafhankelijke informatie
Hoe meer bomen, hoe lastiger het bos is om het te zien. Ook hier. Neem tijd voor kwaliteit en zoek naar onafhankelijke informatie. Een goede bron voor onafhankelijke reportages, tips en persoonlijke ervaringen op het gebied van Kuren en Wellness is natuurlijk ons eigen onvolprezen magazine WellnessTraveling.nl met meer dan 150 persoonlijk bezochte bestemmingen. Maar bezoek zeker ook de sites van de resorts en probeer zelf de unieke mogelijkheden uit de vaak algemene teksten te filteren: goed lezen en vergelijken loont! Ga dus niet alleen af op het aanbod van reisbureau’s maar oriënteer jezelf ook heel goed via andere bronnen…
Special door: Arjan Mulder
Dit artikel verscheen ook in SeniorenWijzer, januari 2012, in een speciale uitgave voor de Vakantiebeurs in Utrecht (oplage 208.000 ex).
