Veel mensen denken bij wellness en massage aan bloot, naakt en erotiek. Moet ik ……? Of men denkt aan een massagesalon, met een link naar sex. Dit kan een ontspannen bezoek aan een wellnessresort behoorlijk in de weg staan. Tijdens onze reizen langs spa-hotels in de hele wereld kregen we een aardige kijk op het thema: ‘wellness en bloot’. Dus hoe zit het nu echt? Wat is er waar van de verhalen? Kunnen we gewoon relaxed onszelf zijn?
Vertrekpunt voor dit artikel is het hogere segment wellnessresort, en niet de Thaise massage-salon met vaak een duidelijk andere focus. Hoe bloot zijn de behandelingen in de wellnessresorts nu eigenlijk? Moet je naakt de sauna in? Leiden massages wel eens tot meer? Zijn er cliënten die daar op uit zijn? En wat dan? Is wellness erotisch? Wat hebben wellness, naturisme, FKK en naakt recreatie gemeen? Voor de doorgewinterde wellness reiziger een weet, voor anderen toch vaak een vraag.
Naakt in sauna of badhuis?
In Nederland is het gebruikelijk om de sauna naakt te betreden. Ook zijn sauna’s eigenlijk altijd ‘gemengd’ d.w.z. mannen en vrouwen samen. Hooguit is er een speciaal dagdeel voor vrouwen. In andere landen is de sauna- en bad-traditie soms heel anders. De Nederlandse sauna-cultuur is afkomstig uit Duitsland en Finland. In deze landen is het ‘not done‘ om gekleed in badpak de sauna in te gaan. Maar bloot is juist taboe in bijv. Frankrijk. Soms lijkt het dan ook eenvoudig: hoe zuidelijker hoe preutser. Maar dat beeld klopt niet. Zo is in het noorden Noorwegen veel preutser dan Zweden en in het zuiden is Italië veel preutser dan bijv. Kroatië. Bloot is de norm in landen als: Finland, Zweden, Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Kroatië. In bijv. Frankrijk, Italië, Portugal, Cyprus, Noorwegen, Denemarken en Rusland ga je juist in badpak naar de sauna. En soms is het nog lastiger: in Finland ga je so-wie-so bloot, maar mannen en vrouwen apart, tenzij in gezinsverband.
Als het gaat om een openbaar badhuis i.p.v. een sauna (zoals in Budapest maar ook bij de hamams in Turkije of Marokko) is badkleding in de gemengde afdelingen meestal verplicht. In afdelingen die voor de seksen gescheiden zijn weer niet. Zelfs in de behoudende Turkse cultuur is het in de openbare hammam normaal dat vrouwen en meisjes naakt zijn en onderling enthousiast elkaars lijf scrubben. In Nederland wordt het juist meer en meer gebruik om in de gescheiden hammam toch altijd een lendendoek te dragen (in tegenstelling tot de traditionele naakt-cultuur zoals die in de Nederlandse sauna heerst).
In het bijzonder fraaie badhuis Friedrichsbad in het Duitse Baden-Baden zijn mannen en vrouwen samen en is het normaal om naakt te zijn, zelf tijdens de zeep-massage. Amerikaanse bezoekers gaat dit echter veel te ver. Maar Amerika is ten aanzien van ‘bloot’ dan ook het meest preutse westerse land.
Laat de verwarring niet de boventoon voeren. De etiquete is heel divers dus wees in het buitenland flexibel en pas je aan. Bovendien: een handdoek als lendendoek is altijd bij de hand. Ook de resorts moeten soms diplomatiek omgaan met hun internationale gasten. In Portugal, in het chique Villa Vita, heeft men gasten uit het midden-oosten maar ook uit Duitsland. Men is gewend de gasten indien nodig subtiel duidelijk te maken hoe elkaar te respecteren. Veel resorts hebben eventueel (wegwerp) badkleding beschikbaar (vaak een string, maar het is voldoende).
Wellness, naturisme en nudisme
Wat hebben wellness, naturisme en nudisme gemeen? Dat is de overlap in doelgroep. Maar het zijn wel verschillende zaken. De overlap is bij wellness en naturisme (FKK) het grootst, bij wellness en nudisme het kleinst.
Wellness is oorspronkelijk een Amerikaanse ‘uitvinding’ die zich richt op de combinatie van wellbeing en fitness. Dus op een gezonde leefstijl, op aandacht voor gezondheid en ontspanning voor lichaam en geest.
Ook naturisme heeft aandacht voor welzijn. Ook de naturist richt zich op een gezonde leefstijl en ontspanning van lichaam en geest maar doet dat zoveel mogelijk in evenwicht met de natuur. Hij laat de natuur zo onaangetast mogelijk, en gaat zo veel mogelijk ‘puur op reis’. Soms is er een link naar het eco toerisme dat deels het zelfde gedachtegoed aanhangt. Bij het naturisme is bloot iets vanzelfsprekends, dat voortkomt uit het streven naar gelijkheid en dat vorm geeft aan het ‘open staan naar anderen’, ‘jezelf bloot geven’ en ‘één met de natuur’. De oorsprong ligt in Duitsland: de Frei Korper Kultur (FKK). Het gaat om bloot genieten, bij voorkeur in verenigingsverband of tijdens vakanties op speciale campings, maar vaak ook thuis. Daarbij kunnen ook massages of samen muziek maken een rol spelen. Slechts zeer zelden is er een link met sex en erotiek – in principe niet. Velen denken bij naturisme aan ‘gijtenwollen sokken’, maar dat is al heel lang verleden tijd.
Nudisme tenslotte heeft eigenlijk alleen te maken met de sterke wens naakt te recreëren, bloot te zijn. Niet vanuit een hoger doel. Soms is het showerig of zelfs exhibitionistisch. De nudist bezoek graag het naakt strand. Nudisme kan samengaan met sexuele uitstapjes. Bij het naturisme is dat niet aan de orde.
Massage en erotiek
Belangrijk onderdeel van veel wellness-behandelingen is een massage. Veel mensen denken dan automatisch ook aan erotiek. Niet voor niets is een veel gehoorde uitspraak: bij een massage hopen mannen op een happy ending terwijl vrouwen die juist vrezen. De gedachte aan seks is niet vreemd. Al in de Romeinse badhuizen en in de Deense Badestue rond 1200 kwam de adel niet alleen om zich te wassen. Seks was een minstens zo belangrijke drijfveer. De Badestue werden uiteindelijk zelfs gesloten omdat ze de bron waren veel ziektes en seksuele aandoeningen. Ook nu nog zijn er gevallen van losstaande hammams waar vrouwen tijdens een scrub of massage door een mannelijke medewerker ongewenst handtastelijk worden benaderd. Echt te controleren zijn die verhalen echter nooit.
In dit artikel bekijken we de situatie in de betere resorts – niet de massagesalons met een duidelijk andere focus. Wij kennen zelf drie concrete gevallen waarbij erotiek aan de orde kwam. Tijdens een wellness-persreis in 2007 in het Franse Vittel werd door een collega-journalist tijdens de rondleiding expliciet gevraagd naar het onderwerp ‘de opdringerige man’. Het resort gaf aan dat het sporadisch voorkwam maar geen groot probleem vormde en dat de medewerksters worden voorbereid om discreet op dit soort zaken te anticiperen. Een tweede journalist vroeg in 2009 in Tunesië tijdens zijn massage aan de therapeute expliciet naar het onderwerp. Er werd aangegeven dat in voorkomende gevallen discreet het management werd geïnformeerd en dat het bezoek van de cliënt in dat geval voortijdig zou worden beëindigd. Een derde journalist was in 2010 in een van de Middellandse-Zee landen op eigen verzoek tijdens zijn massage geheel bloot. Buiten de verbazing over het feit dat dit werd geaccepteerd kreeg de massage hierdoor voor hem een duidelijk opwindend karakter. Maar naar zijn zeggen bleef de therapeute uiterst professioneel en rustig, en voerde ze vriendelijk maar onverstoorbaar de oorspronkelijk bedoelde massage uit. Ook na de voorzichtige vraag of in bepaalde gevallen een mogelijk andere afloop denkbaar zou zijn…
Professionele opstelling
We kunnen concluderen dat het hogere segment wellness-resort op een integere, professionele en discrete manier omgaat met het onderwerp ‘bloot’ in de ruimste zin. Binnen de branche wordt er in de opleiding aandacht aan besteed. Ga als consument niet te krampachtig met het thema om en anticipeer op de lokale gewoonten door er naar te vragen. Te bloot wordt op sommige plaatsen net zo min geaccepteerd als te gekleed. Maar met een flexibele geest en een handdoek bij de hand red je je in de meeste situaties. Zelfs als je een behandeling het liefst bloot zou ondergaan kun je dat voorzichtig aangeven zonder dat iedereen van slag raakt. Al zal die wens niet altijd worden gehonoreerd, en er is een kleine kans dat je bezoek in dat geval vriendelijk maar voortijdig wordt beëindigd…
Special door: Arjan Mulder [update 2012]
