Het labyrint van gangen en grotten onder Boedapest verraadt hoeveel thermale bronnen de stad kent. Ze leveren dagelijks 70 miljoen liter water om te baden en te kuren. Met veel Barok en Jugendstil is het ene badhuis nog fraaier dan het andere. De bruisende badcultuur van de ‘the Spa City’.
Boedapest aan de Donau heeft dan ook een zeer rijke spa- en kuurhistorie. Wij reizen er graag naar toe voor een korte wellnessvakantie. Met een romantische uitstraling die doet denken aan Wenen of Praag (dezelfde muziek- en cultuur-geschiedenis, rivier, kasteel, bruggen en parken) is de stad één uitnodiging voor een weekendje heerlijk ontspannen.
Gellért – kuren in (Jugend)stijl
Mijn taxi stopt bij hotel Gellért, aan de oever van de Donau. Het imposante viersterren hotel vertelt trots en zonder woorden over haar bewogen geschiedenis en beroemde gasten. Het hotel is dan ook verbonden met één van de meest bekende en statige baden van Boedapest: het geneeskrachtige Gellért bad. Adrienn Papp, sales manager van het hotel, vertelt: “Het Gellért bad was al populair tijdens de Turkse bezetting van Budapest en werd verder uitgebouwd in 1918. Nog steeds is het populair in binnen- en buitenland”. Ik kijk met open mond naar het interieur met gekleurde glasramen, schitterende Art Nouveau, kunstige Romeinse mozaïeken, zuilen, beelden, in hout uitgevoerde kleedruimtes met ligbank – bijna als in een Turks bad. Werkelijk prachtig. Binnen zwemmen de gasten in een soort Romeinse tempel. Het buitenbad heeft diverse niveaus, rood marmeren elementen en Romeinse beelden. Adrienn: “Voor de oorlog was alles buiten van rood marmer. Maar tijdens de communistische periode daarna is niet alles in de oude luister hersteld. 
Het bronwater komt direct van de Gellért heuvel naast ons badhuis, en heeft een temperatuur tussen 21 en 78ºC. Het water is rijk aan o.a. magnesium, zwavel-chloride en fluoride. Het Gellért bad opent al vroeg in de ochtend. Adrienn: “Vanaf 6:00 uur kunnen de gasten langskomen, al voordat ze naar het werk gaan”. Maar als ik de volgende dag zelf al zo vroeg in het thermale water lig, zie ik vooral bezoekers schuifelen die al lang niet meer werken voor de kost… Het thermale deel van het bad is voor mannen en vrouwen gescheiden, en men baadt er naakt. Het gemengde bad dat daarna komt is ‘ gekleed’ .
Adrienn : “Hotel Gellért heeft al veel beroemde gasten ontvangen. En eigenlijk moeten we nodig renoveren. Maar tegelijk willen we de sfeer van weleer niet verliezen”. Hotelgasten kunnen gratis gebruik maken van het Gellért bad. Voor extra behandelingen moet natuurlijk wel apart worden betaald. Maar voor mij volstaat de gratis zwempartij waarmee ik de dag begon. Een heerlijke manier om alle pracht en praal rustig op me in te laten werken… Ik ben even sprakeloos.
Szechenyi – plezierig ontspannen
Het is een lome dag. De zachtgele kleuren van het Szechenyi bad duiken op in het stadspark aan het einde van metro 1 – de oudste lijn van het Europese vaste land, en ooit geopend door keizerin Sisi. Szechenyi wordt met recht één van de mooiste badhuizen van Boedapest genoemd. Het kuren gebeurt plezierig ontspannen in dit gemengde bad (in de meeste baden zijn mannen en vrouwen gescheiden). Noemi Nyini is therapeute: “De warmte van de dag trekt een wat jonger publiek dan gemiddeld”. Ik zie waterpret tussen statige gele gebouwen in de openlucht, en ouderen die baden tussen imposante zuilen in het klassieke Romeinse badhuis. Ik verbaas me over het Art Nouveau interieur en de schitterende mozaïeken. 
Noemi: “Deze heren zijn er altijd: elke dag spelen ze geconcentreerd hun spelletje schaak, zittend in het hete thermale water (38ºC). In de winter is dat een prachtig gezicht”. Noemi neemt me mee naar binnen, waar ik kan kiezen uit een groot aantal behandelingen: medisch getinte balneotherapieën, drinkkuren, elektrostimulatie, massages, stoom- en saunabaden, modderpakkingen en cellulitisbehandelingen. En dat allemaal voor bedragen van €7,50 voor een modderpakking tot €12,75 voor een massage van 30 minuten. Dat is heel redelijk.
ISIS Day Spa – moderne wellness
De volgende dag meld ik me als intermezzo in de ISIS Day Spa voor een luxe wellnessbehandeling tussen twee spabezoeken door. Na alle pracht en praal in de badhuizen, nu even een weldadige hot-stone, Shiatsu, of sportmassage. In de ISIS Day Spa vinden we de meer hippe en moderne inwoners van Boedapest. De sfeer is warm en professioneel. Vijftig minuten én een heerlijke massage later kunnen mijn spieren er weer helemaal tegen. Nog even bijkomen in de tea-room en dan weer op pad!
Grand Hotel Danubius – kwaaltjes als industrie
Als ik Margiteiland betreed, midden in de Donau, zie ik vooral welgestelde ouderen die werken aan hun gezondheid. Ze zijn, zo op het oog, afkomstig uit de hele wereld. “Het Danubius Grand Hotel Margitsziget is het oudste kuurhotel van Budapest”, vertelt duty manager Pal Kis. “Veel gasten komen hier al jaren. Russen, Israëliërs: na 21 jaar ken ik velen bij naam!”. Gelegen midden in de Donau, ligt het hotel ver van de drukte, maar toch dicht bij de stad. Na een gedistingeerd slokje van het zwavelhoudende bronwater sloft mijn gastheer verder. Naast het Victoriaanse hotel kent het complex namelijk nog een tweede moderner deel dat ik nu moet gaan zien. Hier zijn niet alleen kuurmogelijkheden, maar ook moderne wellnessbehandelingen, een zoutgrot met zoutblokken uit de Dode Zee, een ooglaser kliniek en ruimtes voor cosmetische chirurgie. Inspelen op ouderdomskwalen is voor het Danubius Grand Hotel Margitsziget inmiddels een ware industrie geworden!
In het stijlvolle restaurant vertelt Pal Kis verder: “We hebben gasten uit heel de wereld. Veel behandelingen zijn in Hongarije namelijk een stuk goedkoper, terwijl ze op een internationaal gezien hoog niveau en met moderne apparatuur worden uitgevoerd. En daarbij staan de behandelingen en het verblijf in een spa in Hongarije sowieso altijd onder toezicht van een ervaren arts: eerst een gezondheidsonderzoek, dan pas een behandeling of speciaal kuurpakket”. En dat geeft mevrouw Mira uit Israël het gevoel dat ze hier veilig, goed en betaalbaar haar ouderdom kan komen bestrijden.
Budapest: meer dan kuren
De basis voor de spa- en kuurcultuur van Boedapest ligt in de Romeinse tijd. Sindsdien wordt de kracht van het heilzame water uit de 118 heetwaterbronnen royaal aangewend. Voor de behandeling van bewegingsstoornissen, maar ook voor dermatologische aandoeningen, als onderdeel van een drinkkuur, bij nier- en metabolische aandoeningen en bij maagklachten. De hete dampen van het Szechenyi en het Gellért bad geven zelfs verlichting bij ademhalingsproblemen.
Maar de 1000 parkeerplaatsen van Aquaworld verraden dat er in Budapest ondertussen meer kan dan alleen gedistingeerd baden… Van zwemmen, spelen en sporten tot overnachten, masseren en pamperen: 1800 mensen kunnen hier genieten in een complex van 86.000 m². Klauteren over hangbruggen boven het water, bijkomen in de sauna, maar ook een Thaise massage in de Oriëntal Spa, een beauty behandeling of een ontgiftingskuur zijn mogelijk. Wel zijn de prijzen in dit hedendaagse ‘badhuis’ inmiddels aangepast aan de moderne tijd: 60 minuten Thaise ontspanningsmassage komt op €55 en een ‘Detoxication Package’ kost omgerekend €110.
Boedapest – sfeervol genieten, en voor elk wat wils.
Tekst: Arjan Mulder
- Meer info en foto’s: Gellért hotel, Gellért bad, Széchenyi bad, ISIS Day Spa, Danubius Grand Hotel Margitsziget, Aquaworld Budapest
- Voor een overzicht van alle badhuizen in Budapest, zie: BudapestSpas.hu
- Algemene info: Verkeersbureau Boedapest ,Verkeersbureau Den Haag
- Bekijk de locaties op de kaart
