Ten zuiden van Wenen ligt het kuuroord Baden bei Wien. Beethoven kwam er al omdat hij hoopte dat hij er van zijn doofheid zou genezen, wat uiteraard niet lukte. En nog steeds is Baden hot, bij bezoekers uit Wenen. En als gevolg van de moderne wellness-industrie heeft het kuuroord inmiddels een behoorlijke ‘boost’ gekregen.
In Baden werd al door de Romeinen gekuurd. Het ruikt overal naar zwavel (‘das Gelbe Gold’) en er zijn al eeuwen lang talloze badhuizen. Kuren in Baden betekent kuren op stand: luxe hotels en chique restaurants verraden een bovenmodaal inkomen van de gasten. Maar er zijn ook nieuwe ontwikkelingen. De Turkse Hammam die nu in het Franzenbad is gevestigd springt eruit.
Turkse Hamam
Wat er in Baden uitspringt is de recente metamorfose van het Franzenbad (één van de kleinere 18e eeuwse badhuizen) richting een heuse Turkse Hamam. De Turkse familie Öztürk heeft dit 3 jaar geleden gerealiseerd en runt sindsdien het luxe, goedlopende badhuis. “We hebben slechts authentieke materialen gebruikt uit Turkije”, vertelt Zeki Öztürk. “En ook alle ingrediënten voor de behandelingen komen uit Turkije en de oriënt”, vult Murat Sert aan die de receptie runt. “We gebruiken alleen natuurlijke etherische oliën (b.v. rozenolie) van zeer hoge kwaliteit, die we zelf selecteren. Dit wordt gemengd met hoge kwaliteit olijfolie”. Het ruikt dan ook heerlijk in de Hamam en er heerst werkelijk een betoverende oriëntaalse sfeer…
Water reinigt als het stroomt
Het Arabische woord Hamam betekent ‘warmte’ en ‘baden’ en staat voor ontspanning en reinheid. Al tijdens het Ottomaanse rijk bereikte deze holistische vorm van fysieke en geestelijke reiniging een grote populariteit.
‘Water reinigt als het stroomt’, zegt de Turkse traditie. Hiertoe wordt het water met een koperen schaal (tas) voortdurend over het lichaam gegoten. “De trots van onze Hamam is de grote verwarmde marmeren tafel (de göbektasi). De constante temperatuur van 50-60 ºC en de hoge vochtigheid in de Hamam maken de huid week, en openen de poriën”, geeft Murat Sert aan. Dit zorgt voor een goede ontgifting én ontspanning.
Olijfzeep
Je betreedt de hararet van de Hamam (de vochtige ruimte) gehuld in een lendendoek, de pestemal (pesh-te-mahl), een kenmerkende rood-oranje geblokte doek. “Na het eerste stoombad komt de Hamam-meester (tellak) om je te reinigen met een ruwe handschoen (kese) en speciale zachte olijfzeep (sabon beldi). Die zeep halen we uit Turkije, en heeft haar oorsprong in Syrië”, licht Murat toe. De medewerkers van de Hamam komen uit Turkije, Tunesië en Oostenrijk. Na de peeling met de kese spoel je jezelf weer schoon (met de tas natuurlijk) en wordt je door de tellak letterlijk in het sop gezet. “Met een geurende olijfzeep wordt je gewassen tot je onder het schuim verdwijnt”, geeft Murat aan. Als herboren ga je daarna naar de rustruimte (camekan) voor thee of vruchtensap.
Hammam of Sauna
Er zijn steeds vaker mensen die de Hammam prefereren boven de sauna. Niet alleen is de Hammam minder heet, ook wordt altijd de verplichte lendendoek of bikinibroek gedragen. Dat maakt dat sommige mensen zich prettiger voelen; minder begluurd wellicht. Combineer dat met de weldadige massage in het oosterse bad en de Finse sauna wordt welhaast Spartaans…
Wellness
In Baden bei Wien combineren de ‘gastarbeiders’ van welleer op een inventieve manier de oriëntaalse reinigingscultuur met de westerse kuurtraditie. En met succes! En ook in Nederland is het oosterse badhuis de laatste jaren in opkomst (hier meestal geschreven als Hammam). In Rosmalen en Schiedam zijn hypermoderne Hammams volledig opgenomen in een hedendaags wellness-oord.
Toch staan in elke Hammam het stoombad, de zeepbehandeling, de massage en totale ontspanning centraal. En tijd om bij te kletsen…. Met vriendinnen bijvoorbeeld. Zo is het in Marokko gebruikelijk dat een aanstaande bruid de dag voor de bruiloft met vriendinnen en nichtjes uitgebreid doorbrengt in de Hammam. Dat kan, want de openingstijden voor mannen en vrouwen zijn in alle traditionele Hammams gescheiden.
Tekst: Arjan Mulder
Dit artikel is in aangepaste vorm verschenen in het vakblad De Schoonheidsspecialist.
- Meer informatie: Hamam Baden
- Bekijk de locaties op de kaart
