De meeste Nederlanders kennen Kroatië als land van zee en zon. En dat is het ook. Maar het is ook een land met een turbulente geschiedenis, en misschien staat daarom het kuren en herstellen hoog op de agenda. Vooral rondom Zagreb bestaat een veelheid aan kuuroorden die momenteel tevens bijna allemaal uitbreiden richting wellness en ontspanning.
Want sinds Kroatië zich 15 jaar geleden van het communisme heeft ontdaan, zijn door marktwerking en ondernemerschap veel nieuwe ontwikkelingen in gang gezet. De vruchten daarvan zijn overal zichtbaar: in de groene heuvels rondom de hoofdstad worden de oude kuuroorden, met hun wortels in de Romeinse tijd, voor een breed wellness-publiek aantrekkelijk gemaakt. Maar wel met behoud van de oude kuur-functies.
Van kuren naar wellness
De Kroatische kuuroorden zijn allemaal ontstaan vanuit thermen of spa’s (de Latijnse afkorting van Sanitas Per Aqua, ofwel gezondheid door water). Op een veel plaatsen is dan ook de ontwikkeling in de richting van wellness stevig begonnen. Dat past goed in het nieuwe ondernemerschap, en het kan de traditionele faciliteiten goed aanvullen. Dat zien we o.a. in Krapinske Toplice en in Varazdinske Toplice. Maar er zijn ook locaties waar nauwelijks nog oog is voor de oude kuurbehoefte (zoals in Terme Tuhelj en in Terme Jezerčica) en waar de wellness-activiteiten volledig de boventoon voeren. In de centra waar er echter wel een goed evenwicht is tussen beide activiteiten, kan een langer verblijf een unieke combinatie opleveren van enerzijds rust, ontspanning en beauty en anderzijds betaalbare en soms ook bijzondere revalidatiebehandelingen.
Bronwater
De meeste kuuroorden bevinden zich in de heuvels rond Zagreb. Door de bijzondere geologische omstandig-heden vinden we hier ca 17 warmwaterbronnen ofwel thermen ofwel ‘toplice’. De heuvels zijn aangenaam groen. “Mensen van de Dalmatische kust komen graag hier, en wij gaan graag naar de kust”, aldus Ernest Svažić, manager van Terme Jezerčica, in Donja Stubica, 40 km ten noorden van de hoofdstad Zagreb. “Veel van de thermen hebben al een Romeinse oorsprong. De bronnen zijn heel verschillend van samenstelling en hebben altijd een medisch doel gediend. Vandaar de ontwikkeling richting kuuroord en verder naar medisch centrum”. Sommige bronnen zijn zwavelhoudend, sommige zijn chemisch juist heel zuiver, sommige zijn radioactief (Stubičke Toplice) en weer andere bevatten naftaleen (een soort dieselolie…). Kuurgasten verblijven meestal voor een periode van 21 dagen, voor een soms uitgebreid pakket behandelingen. De meeste centra hebben dan ook hotelaccommodatie met comfortabele tot eenvoudige faciliteiten voor de clientèle.
Varazdinske Toplice
Verreweg het grootste kuuroord bevindt zich 70 km noordoost van Zagreb, in Varazdinske Toplice (1050 bedden). De oorsprong van dit moderne centrum ligt in de plaatselijke Romeinse zwavelbronnen. Het centrum heeft 30 artsen, 150 fysiotherapeuten en 150 verpleegkundigen in dienst. “Hier komen veel gasten met zenuw- en spieraandoeningen, aandoeningen aan gewrichten, wervelkolom en ruggenmerg en patiënten met amputaties”, aldus dr. Sasa Moslavac tijdens de rondleiding. Dr. Moslavac geeft aan dat het voorzieningenniveau in Kroatië zeer goed is. Tijdens de onafhankelijkheidsoorlog van 1991 was zijn kliniek volledig bestemd voor de opvang en revalidatie van slachtoffers. ’s Avonds spreek ik met Vlado Vukovic (48) die als soldaat voor Kroatië zijn linker onderbeen verloor. “Ik kom hier drie keer per jaar telkens 21 dagen revalideren. De voorzieningen zijn erg goed”. Dr. Moslavac geeft aan dat in september 2007 drie keer een groep patiënten uit Nederland naar zijn centrum zal komen voor de behandeling van spieraandoeningen. Natuurlijk heeft dat ook met de prijs van de behandelingen te maken. Om een indicatie te geven: thorax CT-scan €75, Fango-behandeling van 20 min. €5 en een behandeling met TENS (Transcutane Elektrische Neurale Stimulatie) van 20 min. kost minder dan €3.
Krapinske Toplice
Krapinske Toplice heeft aan lange historie met de thermale bron van 42 ºC als middelpunt. Het water komt omhoog door een 7m dikke modderlaag, die ook wordt toegepast voor de medicinale modderpakkingen (de Fangotherapie). Er zijn 700 bedden, er is een privé-kliniek voor neurochirurgie en één voor hart- en vaatchirurgie.
Naftaleen
Een uitzonderlijk, en dus niet representatief centrum, is ‘Naftalan’ in Ivanic Grad, ten zuidoosten van Zagreb. Hier bevinden zich de op wereldschaal unieke naftaleenbronnen (Grieks voor aardolie: naphtha). Het baden in nafta, gecombineerd met behandelingen met uv-licht, wordt met name toegepast voor de behandeling van huidziekten en aandoeningen aan het zenuwstelsel. Uniek zijn niet alleen de bronnen. Uniek is ook de alles doordringende, weeë lucht van warme olie, en de tijd die 50 jaar heeft stilgestaan in het bijna enge, desolate dorpje. De overnachting was geen onverdeeld genoegen. Maar voor de naar zeggen 200 mensen per dag die baat hebben bij de behandelingen telt dat natuurlijk niet…
Tekst: Arjan Mulder
Dit artikel is in gewijzigde vorm verschenen in Support Magazine.
- Meer informatie: Kroatisch Verkeersbureau
- Bekijk de locaties op de kaart
